Kuzeyin Rüzgarları, Jomsvikingler ve Kan Damlayan Kılıçlar

Viking Jomsviking Komutanı
Viking Jomsviking Komutanı

Tarih, mürekkebin ve katman katman toprağın bize anlattığı bir hikaye, Avcı Toplumların sürekli olarak Tarım Toplumlarını feth ettiği ve onları kendisine benzetirken bazen de devşirilerek onlara benzeme riskinin taşıdığı hikayeler, Türk Ekininden hepinizin malumudur.

Jomsvikings Tablosu
Jomsvikings Tablosu

Yeryüzünde Avcı Toplumların sayısı, Türklerle, Germenlerle ve bazı dönemlerde Slavlarla kısıtlıdır dersek abartmış olmayız. Viking Ekini, 8 Temmuz 793 günü,  Lindisfarne Kiliselerini ve çevresini yağmalayarak, kendi adı ile anılan Viking Çağını başlatacaktı. Bu dönem 11. yy’ın geç sürelerine kadar devam edecek, bugün Ruslar olarak andığımız, Doğu Vikingleri, Kiev Knezliğini kuracaktı, Varyag Muhafız  Birliği, Huscarl Birliği ya da Jomsvikingleri gibi pek çok farklı özel ve seçkin savaşçı birliğin doğuşunu sağlayacaktı. Sadece Doğuda Slav bataklıklarını değil, Güneyde Alman ve Fransız topraklarını, Batıda Angle’ların topraklarını, kendilerine bağlayarak fetihler yapacaklar, bölge halklarının kültürlerini değiştirecekler, dinin politikadaki önemini kavrayarak artan zenginlik, nüfus ve güç ile birbirleri ile savaşacaklar, Akdeniz’in Antakya, Luca, Napoli, Fas  Kıyıları, Gibratar Bölgesi, Kuzey Afrikanın sahillerini, İstanbul’u, Anadolu, Ege kıyılarını yağmalayacaklar, nehirlerin olduğu her yerde onların korkusu hissedilirken, İzlanda ve Grönland keşfedilecek, Kanada kıyılarına ilk keşiflerini yaparak Uygarlığa olan katkılarını sunmuş olacaklardı.

İnanışlarındaki, dillerindeki ve özellikle de “Runik” yani bilinmeyen alfabelerinin Türk  Alfabesine olan benzerliği ile Sven Lagerbring gibi İsveç Çağdaş Tarihinin kurucusu olan Tarihçilerce “İsveççe ve Türkçe Arasındaki Benzerlikler” gibi kitaplarında da incelenerek anlatılmıştır. Bu Avcı uygarlığın Hristiyanlığa karşı olan düşmanlıklarıyla yarattıkları o büyük savaşçıların ve efsanevi kardeşliğin eseri olan Jomsvikinglere dair pek çok  Saga vardır, bunların bazıları birbiri ile çelişir, bazıları ise bölgeyi Hristiyanlaştırmak için gelen Bişoplarca yazılmıştır, elimizden geldiğince sağlıklı ve düzgün makalelerce gerekli bilgileri sunacağız.

JOMSVİKİNGLER Kimdir?

Viking Beserker Çizimi
Viking Beserker Çizimi

Jomsvikingler, Germen Pomerania’sında kurulmuş ve o dönemde Batı Slavlarına ait olan Bataklıklardaki halkın giderek Germenleştiği, Vikinglerin ya da diğer bir değiş ile Kuzey Germenlerinin kültürlerinin tüm şiddeti ile hissedildiği zamanda ortaya çıkmıştır. Farklı kaynaklara göre, Danimarka Kralı Harald  Mavidiş, Jomsburg (Joms Kalesi,Burcu) isimli bir kale yaptırıyor ve kaleyi Palna Toke ya da PalnaToke (Okçu Palna) ile adamlarına veriyor. Başka bir kaynakta ise kalenin Palnatoke tarafından kalenin tek başına kurduğunu ve yerleşim iznini de Batı Slav topluluklarından giderek Vikingleşen Wend Ekininden Burislav’ın verdiği söyleniyor.

Çok kısa bir süre içerisinde, tüm İskandinavya’dan macera arayan Vikingler bu efsanevi ve Odin’e ant içen savaşçıların arasına katılmak için yola çıkmaya başlıyor, bütün savaşçıların birliğe katılabilmesi için ise belirli şartlar bulunuyor. Bunların içinde çocuk ve kadın olmamak da var ancak çocukların bir istisnası var, Vagn Akesson isimli 12 yaşındaki bir çocuk, birliğin önderlerinden ihanetleriyle ünlü birisi olan Sigvaldi Strut-Haraldson’ı düeollada yeniyor, Jomsvikinglere katılan en genç savaşçı olma unvanını böylece kazanıyor, ileriki zamanlarda kendisi birliğin, yendiği kişiden daha da dürüst bir önderi haline gelecektir.

JOMSVİKİNGLERİN Kanunları Nelerdir?

Ragnar'ın Oğlu, Sigurd'un Torunu, Büyük Knut
Ragnar’ın Oğlu, Sigurd’un Torunu, Büyük Knut

Kardeşliğin hiç bir askeri evlenemez ancak bazı kaynaklarda, “aslında kale içinde kadın bulunamaz” ancak uzaklarda aileleri olabilir gibi ufak hatırlatmalar var, bunun dışında kardeşlik üyelerinin birbiri ile çekişmesi tamamen yasak, düşmanlık ya da rekabet kurucuları tarafından tamamen yasaklanmış, hiç bir kardeşlik üyesi diğerini arkasında bırakamaz ya da ihanet edemez,  aynı zamanda kaleden 3 gün boyunca uzakta kalamazlar, olağanüstü durumlarda özel izinler almak gerekiyor, tüm ganimet bütün üyelere baştan sona eşit dağıtılıyor. Bütün bu güven veren kanunları ve dürüstlükleri ile Jomsvikingler kısa süre içerisinde, bazı kaynakalra göre 300 uzun gemilik, bazı kaynaklara göre ise 1000’den fazla uzungemilik ordulara sahip oluyor. Bu yüzden de gerek Danimarka Kralı gerekse İsveç-Norveç Kralları kendi aralarında Ragnar Lothbrok’un Oğullarından kalan geleneğin ve varislik yarışının etkisi ile merkezi otoriteyi ele geçirmek adına yer yer Jomsvikingleri kullanıyor.

Aynı zamanda, korku göstermek, düşmana az birlikle saldırmak, geri çekilmek gibi de yasakları bulunmaktadır.

Jomsvikinglere Karşı Yapılan Bir Savaşın Tablosu
Jomsvikinglere Karşı Yapılan Bir Savaşın Tablosu

JOMSVİKİNGLER ve  Devrik Prens Kavgacı-Güçlü Björn (StyrBjörn The Strong)

Eric Zaferkazananla olan anlaşmazlığının yanı sıra asi doğası gereği öldürdüğü bir kaç soylu da hesaba katılınca “Thing” yani Germen Avcı Toplumlarının, Türklerdeki Kurultayına karşılık olan yönetim kurulu tarafından ülkeden sürgün kararı alınıyor. Kendisine amcası sadece 45 kadar uzun-gemi veriyor, Asi Björn tabii ki bu duruma sinirleniyor ve kızkardeşini alarak Baltık Kıyılarını yağmalamaya başlıyor, kazandığı zaferlerle ordusu büyüyor. Akıllı bir strateji izleyerek Palnotke’yi yenerek Jomsvikinglerin “Earl’i” haline geliyor, Danimarka Kralı Harald Mavidiş’in kızı ile evlenirken, Danimarka Kralını da kızkardeşiyle evlendirtiyor. Bazıları, Jomsvikinglerin nasıl önderi olduğunu tam olarak bilinmeyen vaka olarak isimlendiriyor, kimisi bir düelloya ya da savaşa durumu bağlıyor, ayrıca Danimarka Kralının da etkisi olabileceği ya da Danimarka Kralının bir şekilde Björn’e esir düştüğü için böyle kararlar almış olabileceği söyleniyor ancak Jomsvikinglerin başında İsveç Krallığının başına geçmek için gerekli “Mülk Hakkına” sahip birisi bulunduğu için Danimarka Krallığının, İsveç Krallığına bir müdahale çabası olabileceği de söyleniyor. Bu sırada ise İsveç Krallığı tamamen Ragnaroğlu Björn’ün kurduğu Munsö Hanesine aitken diğer İskandinav Krallıkları da aynı şekilde, Ragnaroğullarının kurduğu çeşitli Hanedanlıklar tarafından yönetilmektedir. Viking Çağını başlatan korkunç savaşçının mirası ve zenginliği, kendi içinde savaşan Viking Kralları olan torunları, her dönemin zengin kültürlerinde görülen bir şeydir, dışarıda düşman azalınca içerideki savaşlar başlayacaktır.

Fyrisvellir Savaşı

Marten Eskil Winge (1888) Fyrsivellir Savaşı Sonrası.
Marten Eskil Winge (1888) Fyrsivellir Savaşı Sonrası.

Danimarka  Ordusu ve Jomsvikingler, İsveç Tahtını amcasından intikam alarak ele geçirmeye gelen Kavgacı-Güçlü Björn’ün peşinden gidiyorlar ancak burada anlaşılamayan nedenlerden ötürü Danimarka Ordusu fikrini değiştirerek geri gidiyor, Björn ise ilerlemeye devam ediyor, Hristiyan bir tarihçi olan Bremenli Adam’ın eserlerine göre ise Alman İmparatorunun, Danların topraklarına saldırmasından ötürü Mavidişli Harald’ın çekildiği söyleniyor. Hangisi gerçektir, tarih bilimine ve sizin vicdanınıza bırakıyoruz. Jomsvikingler, Eric Zaferkazanan ile karşı karşıya geliyor, birlik sayısı olarak normalde olması gerekenlerden daha az sayıda olmalarına rağmen ilerlemeleri taktik bir hataydı ve aynı zamanda da kendi “şifrelerine” yani yeminlerine de aykırıydı ancak adını Asilikten alan bir Önderleri vardı. Sonuç daha çok fizikten yana oluyor, Björn katlediliyor ve ordusu da yenilerek geri çekiliyor. Burada bazı Sagalarda ilginç bir hikaye anlatılır, savaş ilk iki gün eşit geçse de Eric Zaferkazanan korku dolu geceler geçiriyormuş, Upsala’daki kutsal tapınağa giderek Odin’in heykeline bakarak günlerce dua etmiş ve bir söz vermiş. “Eğer kazanırsam, bundan on yıl sonra ölmeye razıyım ve Valhalla’da senin savaşçın olacağım.” Ertesi gün savaş meydanına giden Kral Eric, elindeki mızrağı düşmanlarına bakarak “Sizi Odin’e kurban ediyorum.” diyerek bağırır ve tüm askerler donarken, Björn ölür. Farklı sagalarda da olaylar daha farklı anlatılır ancak sonuçta, Zaferkazanan unvanı Eric’tedir.

Sigvaldi Strut-Haraldson

Svolder Savaşı Tablosu, Otto Sinding Hayali Çizimi
Svolder Savaşı Tablosu, Otto Sinding Hayali Çizimi

Björn’ün ölümü ile Jomsvikinglerin önderliği Sigvaldi’ye geçer. Bu dönemde birliğin sayısı biraz daha yükselir, Sigvaldi çoğu kaynağa göre kişiliksiz ve aşağılık olarak tasvir edilir, bazıları ise onun zeki ve sınırlarını bilen, risk almayan birisi olduğunu söyler ancak verdiği sözleri tutmak yerine savaştan kaçan bir adama ne denilebilir bilmiyoruz. Kendisi Vagn Akesson isimli çocuğa yenilerek diyar diyar dolaşan ismine iyi bir ün kazandırmayı bir türlü başaramamıştır.

İlk savaşı Earl Sigurdoğlu Haakon’a karşı olmuştur, Harald Gripelerin öldüğünden beri kendisi Norweç Kralıdır, 986 yılında yaşanan Hjörungavar Savaşında kendisi onursuz bir çekilme gerçekleştirmiştir, öyle ki Vagn Akesson kendisini mızrakla öldürmeyi denemiş ancak mızrağı ıskalamıştır, Jomsvikinglerin bir kısmı burada çekilmeyi reddeder ve Vagn Akesson ile birlikte gene aynı isimle çeşitli yerlerde savaşmayı sürdürür, savaştan önemli hasar almadan kurtulan Kardeşlik, hayatlarını biraz daha ayrı konumlarda sürdürecektir, bazı kaynaklarda da Vagn Akesson‘ın adamlarıyla efsanevi yağmalar ve Büyük Krallarla, Sigvaldi’nin yok oluşu ile Angle topraklarını işgal etmeye geldiğini söyler.

Sigvaldi zaten rezil olduğu yetmezmiş gibi daha da rezil olmaya devam edecektir. Wend toprakları yani  Batı  Slavlarının toprakalrını yağmalamak için Norveç Kralı Olaf Trygvasson 11 gemisi ile açılmıştır, ona 70 gemilik Jomsvikingler eşlik etmektedir ancak bilinmeyen bir nedenle Jomsvikingler savaşmaktan vazgeçer, Sigvaldi,  Olaf Trygvasson’u, Danimarka Kralı  Sven Çatalsakal, Olof Ericoğlu, Eric Hakonoğlu (Norveç Earl’ü Hakon’un Oğlu) ile bir pusuda yalnız bırakır. İşin sonunda Norveç Kralı Olaf Trygvasson ölür, belki de ikili oynayarak birliğine daha fazla para kazandırmıştır, böylece amacına kendince ulaşmış olur.

Thorkell The Tall

Viking Savaşçıları
Viking Savaşçıları

Bir süre sonra birliği; Sigvaldi‘nin kardeşi Uzun Thorkell devralır, burada Sigvaldi’ye ne olduğu tam olarak bilinmemektedir, son pusu olayından sonra tarih sahnesine bir kez daha çıkmamaktadır, bazıları Britanya’da öldüğünü, bu yüzden de kardeşlerinin intikam sözleri ile İngiltereye yapılacak olan ve gene başarılı olacak olan işgal seferlerine katıldığını söyler. Ragnar’ın ölümünden sonra İngiltere, İrlanda ve İskoçya toprakları, Vikingler tarafından işgal edilmiştir, İngilizler, Kabile düzeninden çok Feodal Kanunlara bağlı oldukları için  bu bölgede,  İngiliz Kraliyet Mülkleri ve Kraliyet Evlilikleri olmadan Angle’lara işgali kabul ettirmek, onları kendileri için çiftçi olarak çalıştırmak çok kolay olmadığı için Vikingler bir süre ciddi şekilde halkla iyi geçinmek zorunda kalmış, dini hoşgörü sağlamış ve kurdukları yeni Hanedanlıklarda güçlü Angle akrabalıkları bulundurmuşlardır, böylece Anglo-Sakson soyluları bölerek, onların karşısında daha rahat durmuşlardır ancak rakiplerin azalması ve Vikinglerin yağmacı-savaşçı ekinleri de devreye girince, bir süre sonra kendi fethettikleri toprakları tekrar kendilerine karşı fethethmeye gelen Vikingler ortaya çıkmıştır. Burada, Jomsvikinglerin karıştığı işgal savaşı da buna benzerdir çünkü iktidarda Harika Knut’un soyundan gelen Vikingler ya da göstermelik Anglo-Sakson kuklalar vardır. Thorkell, adaya ilk geldiğinde Ethelred Hazırolmayana karşı savaşmış, başarılı yağmalar gerçekleştirmiştir, yüklü bir ödeme alarak da Jomsvikinglerin gücünü arttırmıştır. Ertesi yıl ise Uzun Thorkell 1012 yılında, aynı kraldan yüklü bir ödeme alır ve hizmetine girer, bir kısım Jomsvikingler ise bu durumu Hristiyanlığa hizmet olarak görmekte sakınca görmemiş, kendi kalelerine geri Jomsburg’a dönmüştür.

Danimarka Kralı Svein Çatalsakal, Norveç tehlikesini eledikten sonra, İngiltere’yi işgal etmek için adaya çıktığında, Jomsvikingler ve Thorkell, Svein Çatalsakal’ın saldırısına yardım ettiği için, Hazırolmayan Ethelred, onlara saldırmış ve Thorkell’in en küçük kardeşi Hemming de böylece ölmüştür.

Uzun Thorkell ve adamları, verimli bir hazine ile öyle ya da böyle Danimarka’ya dönmüşlerdir ancak hem Sigvaldi’yi (muhtemelen) hem de Hemming’i alan, savaşları kaybetmesine rağmen sadece gereksiz kanunlar ve çiftçilikten öteye gidemeyen güdülmeye muhtaç Angle topluluklarının inatları, Hristiyanlığın da etkisi ile bir türlü bitmek bilmeyen Direnişçiler ve onların Kralları Hazırlıksız Ethrelred’ini unutmamışlardır.

3 yıl sonra, 1015 yılında Harika Cnut ya da Canute, İngiltere’yi işgal kararını yeniden almıştır, zaten İrlanda-İskoçya ve İngiltere büyük ölçüde  Vikinglerin elindedir, geri kalan kısımda da ya Direniş vardır, ya da Viking bir Earl arkasına sığınmış kukla bir Anglo-Sakson, son ve keskin darbeyi Canute koymaya kararlıdır, kendisi aynı anda Norveç-Danimarka-İngiltere Kralı olacaktır, ileriki yıllarda da Anglo-Sakson direnişini yıllar sürse de tamamen kırarak, Angle soyluları yok edecektir.  Bu savaşa, Uzun Thorkell ve Adamları da katılmış, intikamlarını Ethrelhed Hazırolmayan’dan almışlardır.

Örnek bir Viking Savaşçısı
Örnek bir Viking Savaşçısı, Igor Gorewicz Çizimi.

Burada tarihin bir ilginç yanı daha vardır, İngiltere’yi birleştiren, İngilizler değil, Vikingler olmuştur, tıpkı Çin’in birleşmesini Moğolların tamamlaması, Endonezya’yı onları sömüren Hollandalıların ya da bir türlü birleşemeyen Hindistan’ı dış işgalci olan Britanya İmparatorluğunun birleştirmesi gibi, birbirine üstünlük sağlayamayan bu Krallıkları da tek tek yok ederek merkezi İngiltere’yi Vikingler kurmuştur. Bu olana kadar tabii ki en başta ele geçirdikleri İngiliz Krallıkları’nı da “Hangisi daha büyük” diyerek savaştırarak kendi kanlarını akıtmayı da ihmal etmemişlerdir. Uzun Thorkell ve Adamları, bu savaştan sonra eskiden bir Krallık şimdi ise bir Earllük olan Doğu Angila’yı ödül olarak Harika Canute’dan almışlardır.

Kendisinin tecrübelerinden faydalanmak isteyen Büyük Knut, Thorkell’i onun korumasının başına getirmiştir, bölgedeki Jomsvikingler böylece Huscarls isimli yeni ve seçkin bir savaşçı birliğe dönüşmüştür, ileride gene Viking istilalarına karşı koyacak ve zamanla Anglo-Sakson,Anglo-Norman derken Anglo-Scandinavian kültürü de düşünülürse, Anglo-Germen olacak olan bu toprakların kaderinde seçkin görevlerini değişerek yüzyıllarca sürdüreceklerdir.

Uzun Thorkell’in kendi adamları ile yeni bir Krallığa, yeni bir isimle olan hizmetlerinden sonra Jomsburg’daki Jomsviking gücü giderek azalmış, önemini kaybetmiştir, burada söz konusu Tarikatın, ikinci kalesini Britanya’da kurarak, bölgeye Odin’in dinini yaymak, dini düzenli hale getirerek, Papalığın ileride kuracağı Aziz John  Şövalyeleri,  Hospitaller Şövalyeleri, Tapınak Şövalyeleri gibi çeşitli isimlerle anılan Savaşçı Tarikatları gibi yeni tarikatlar da kurmak, Viking kültürünün hem korunması hem de adanın kültürel açıdan da işgalinin tamamlanması çabasında hayati önem taşıyabilirdi ancak Ragnar Lothbrok gibi bir öngörüye sahip olamayan kabile düzeninde yaşayan Vikingler, kendi güçlerine olan güvenleri, iç rekabetleri ile bölgeyi devşirseler de zamanla Hristiyanlığı kabul etmişler, bölgenin hem genetik hem de kültürel yapısını Germen yapıya kaydırarak İngiliz Ulusunun bir parçası haline gelmişlerdir. Günümüzdeki Almanca-İngilizce-Danca arasındaki benzer sözcükler, 6. yy’da adaya gelen ve gene Germenic olan, Odin’in dinine inanan Saksonlar ( Sharlman’ın işgali ile Hristiyanlaştılar) ile sonradan bölgeye gelen Kuzey Germenleri yani Vikinglerin eseridir.

Hastings Savaşı Tablosu
Hastings Savaşı Tablosu

1043 yılında, İyi Magnus, Harald Haradra ile Krallığı eşit otorite ile paylaşan ve kendisinin kuzeni olan, Yarı  Kral, Jomsvikingleri tehdit olarak görür ve onları ortadan kaldırmak için Jomsburgu yağmalar, kaleyi yıkar, Sigvaldi’ye ne olduğu ise Svoldr Savaşından beri belli değildir.

Jomsvikinglerin geleneği ve savaşçılığı, mirası Huscarl  Savaşçıları ile yaşamayı yüzlerce yıl sürdürcektir, Uzun Thorkell ile birlikte Piç William’a karşı 1066 Hastings Savaşında dahi savaşacaklardır.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*